Odwiedzin 33537420
Dziś 3520
Wtorek 22 czerwca 2021

 
 

Książka o dziadku Polaku inwigilowanym przez SÄPO

 
 

Tekst: Daniel Zyśk

2012.12.19
 


Czesław Waluszewski, bohater książki "Med en blick
över axeln"


Szwed Daniel Waluszewski napisał książkę o swoim dziadku Polaku, który, uratowany z obozu koncentracyjnego, przybył do Szwecji po II wojnie światowej, a potem przez lata był inwigilowany przez szwedzkie służby specjalne. Autor odkrył nieznane fakty z najnowszej historii.

Powieść ma tytuł "Med en blick över axeln" ("Oglądając się za siebie").

– Zastanawiałem się, jak wyglądało życie dziadka. On sam o sobie niewiele mówił. To, co znalazłem w archiwach już po jego śmierci, zaskoczyło mnie. Wtedy pomyślałem, że to świetny materiał na książkę – mówi Daniel Waluszewski.

Dziadek autora, Czesław Waluszewski, przyjechał do Szwecji w 1945 roku w ramach tzw. akcji białych autobusów szwedzkiego Czerwonego Krzyża. Podczas II wojny światowej był więźniem obozów koncentracyjnych, do Auschwitz-Birkenau trafił za współpracę z Polskim Państwem Podziemnym we Lwowie, gdzie mieszkał wraz z rodziną.

Początki w Szwecji były trudne, Waluszewski przebywał w ośrodku przypominającym obóz. Szwedzi często nie potrafili pomóc przybyszom. – Mieli zapewnioną opiekę medyczną, ale brakowało pomocy psychologicznej, koniecznej po ciężkich wojennych przeżyciach – uważa autor książki.

Polak nauczył się języka szwedzkiego, znalazł pracę oraz założył rodzinę, nie mógł jednak uzyskać pozwolenia na stały pobyt. Okazało się, co odkrył autor książki w archiwach, że Czesław był podejrzewany przez szwedzkie służby specjalne SÄPO o współpracę z reżimem komunistycznym w Polsce.

– Dziadek pracował w zakładach papierniczych, odpowiadał za kontakty z rynkiem polskim i radzieckim, wiązało się to z koniecznością podróży do Polski oraz przyjmowaniem delegacji. To mogło wzbudzić podejrzenia – twierdzi Daniel Waluszewski.

Szwedzka Policja Bezpieczeństwa wielokrotnie przesłuchiwała Czesława Waluszewskiego oraz śledziła go. Analizowano jego kontakty z polską ambasadą w Sztokholmie.

Autor nie wierzy, by dziadek mógł współpracować z komunistycznymi służbami. Jego rodzinny Lwów został po II wojnie światowej włączony do ZSRR.

Odkrywając szczegóły z życia dziadka, Daniel Waluszewski dotarł też do nieznanych wcześniej faktów z najnowszej historii Szwecji. – To nie był odosobniony przypadek, podobne problemy w owym czasie mieli również inni powojenni przybysze z Polski – podkreśla.

Książka otrzymała w Szwecji dobre recenzje, planowane jest jej drugie wydanie. Akcja powieści przypomina kryminał, autor zadbał o wyjaśnienie nie zawsze znanych Szwedom zawiłości historycznych.

Odkrycie powojennych losów dziadka spowodowało, że Daniel Waluszewski zainteresował się współczesną Polską. Zaczął uczyć się języka polskiego, swoją książkę chciałby wydać również na polskim rynku.

Książka jest debiutem literackim Waluszewskiego, który na co dzień pracuje jako analityk w szwedzkim ministerstwie gospodarki.

***

Rozmowa z Danielem Waluszewskim

Chciałbym wydać książkę w Polsce – mówi autor książki "Med en blick över axeln" Daniel Waluszewski.


Daniel Waluszewski

Daniel Zyśk: Czy fabuła książki oparta jest w stu procentach na faktach autentycznych?

Daniel Waluszewski: Nie do końca. To jest powieść, dlatego musiałem na potrzeby książki stworzyć dialogi. Są też historie prawdziwe, ale rozwinięte przeze mnie. Na przykład prawdą jest, że po przyjeździe dziadka do Szwecji jedna z lokalnych redakcji nie chciała opublikować artykułu o jego przeżyciach w obozie koncentracyjnym. W książce zmyśliłem powód tej cenzury, reakcję ludzi na to.

Ile czasu zajęło ci zbieranie materiału do książki? Czy miałeś problem z dotarciem do archiwów?

Pół roku, musiałem też łączyć to zajęcie z normalną pracą. Zacząłem od Archiwum Państwowego, potem archiwum SAPÖ. Aby móc przeczytać dokumenty dotyczące dziadka musiałem uzyskać zgodę, udowodnić pokrewieństwo.

W Polsce są archiwa z okresu powojennego, którymi zajmuje się Instytut Pamięci Narodowej. Może tam mógłbyś znaleźć nowe informacje o dziadku i materiał na nową książkę?

To dobry pomysł. Nie wykluczam, że będzie kontynuacja. Na razie chciałbym przetłumaczyć książkę na język polski i wydać ją w Polsce. Jestem ciekawy reakcji polskich czytelników.

W twojej powieści szwedzkie państwo przedstawione jest w negatywnym świetle. Czy nie miałeś problemu, aby to napisać? Jesteś przecież urzędnikiem państwowym.

Nie, to jest książka o przeszłości, to dawne czasy. W swojej pracy zajmuję się zupełnie innymi rzeczami, zagadnieniami związanymi z energią. Jedyna wspólna rzecz to pisanie. W ministerstwie też piszę, ale co innego, przygotowuję raporty.

W książce zakłady papiernicze w Sundsvall, w których pracował twój dziadek są uważane za obiekt chroniony. Jest to jedną z przyczyn kłopotów Czesława. Czy w tej fabryce produkowano coś więcej niż tylko papier? Coś na potrzeby wojska?

Nic mi o tym nie wiadomo. Chodziło raczej o ochronę technologii związanych z produkcją. Obawiano się, że pewne rozwiązania mogą zostać skradzione do krajów Bloku Wschodniego.

Czy uważasz, że twoja książka może mieć charakter uniwersalny? Szwecja przyjmuje wciąż imigrantów, z krajów, gdzie trwa wojna, np. z Syrii. Część z tych ludzi może mieć podobne kłopoty jak twój dziadek.

Tak, dokładnie. Chciałem to pokazać.

***

Med en blick över axeln

Autor: Daniel Waluszewski
Wydawnictwo: Walab Förlag
Rok wydania: 2012
Ilość stron: 334
ISBN10: 9198058509
ISBN13: 9789198058505

O książce na stronie wydawnictwa:

http://walab.se/med-en-blick-over-axeln/


Recenzje i artykuły na temat książki

Sundsvalls Tidning – Dramatiskt flyktingöde

Sundsvalls Tidning – Dokument och porträtt av en farfar

Dagbladet – Farfars dramatiska liv blev spionroman

Rengsjöbladet - Hans farfar var krigsfången som fann kärleken i Rengsjö

Hela Hälsingland – Flyktingöde i Hälsingland

Hela Hälsingland – Krigsflyktingens sonson mötte sina läsare

Mitt i Söderort - Säpo skuggade hans farfar

Audycje w radiu na temat książki:

P1 - Lundströms bokradio

P4 Västernorrland – Torsdagsintervju i Efter Tre
 

Daniel Zyśk
PoloniaInfo (2012.12.19)


 









Poszukuje pracownikow ogolnobudowlanych od juz!! (Angered)
Od zaraz zatrudnie !! (Tanumshede)
Pracownik budowlany (Malmö)
Stolarz budowlany (GETEBORG,HALMSTAD )
Hydraulik (GÖTEBORG, HALMSTAD )
Sprzatanie Åkersberga ,Vallentuna,okolice (åkersberga)
Polska firmę (Stockholm)
stolarz budowlany/cieśla/ogolnobudowlaniec (Luleå )
Więcej





Muzeum Banku Narodowego w Belgradzie.
Agnes na szwedzkiej ziemi
Pałac Stora Ängby w Bromma.
Agnes na szwedzkiej ziemi
Malta z turbulencjami.
Agnes na szwedzkiej ziemi
'I cóż, że o Szwecji' Natalii Kołaczek - recenzja
Polska Mama Za Granicą
'Moraliści. Jak Szwedzi uczą się na błędach i inne historie' Katarzyny Tubylewicz - recenzja
Polska Mama Za Granicą
Przedszkolna biblioteka w Lund, czyli o szwedzkim sposobie na promowanie czytelnictwa u dzieci
Polska Mama Za Granicą
SFD: Skandynawskie meble i życie w zgodzie z naturą - o Szwecji z Waszej perspektywy
Szwecjoblog - blog o Szwecji


Odwiedza nas 69 gości
oraz 2 użytkowników.


Wszyscy, którzy ukończyli 18 lat, otrzymają propozycję szczepionki przeciwko COVID-19. https://t.co/wfDf3ZvTwb
2020-02-16 All Inclusive - przedstawienie teatralne https://t.co/ab0UqTsjrU
2020-02-16 All Inclusive - przedstawienie teatralne https://t.co/aqbzjleF5Z
Michał Wiśniewski i Classic w Göteborgu - relacja https://t.co/9sIesWFphe
2019-12-08 Jarmark bożonarodzeniowy https://t.co/3z0VBnT3vU
Wiecej
Euro 2021 zaległe
30 lat traktatu Polska - RFN
Dostępny jako sprzedawca w branży budowlanej
Szwedzki „wstyd przed lataniem” napędza renesans podróży koleją
Katarzyna Tubylewicz: W Sztokholmie to, gdzie mieszkasz, zaskakująco dużo mówi o tym, kim jesteś
Migracja przemebluje Szwecję. Rosną notowania skrajnej prawicy
Szwedka, która wybrała Szczecin - Zaczęłam odczuwać, że to już nie jest mój kraj
Emigracja dała mi siłę i niezależność myślenia










© Copyright 2000-2021 PoloniaInfoNa górę strony