 |
|
 |
| |
Zakończenie obchodów rocznicy marca '68 |
|
 |
|
 |
|
|
Tekst: Michał Haykowski
| PAP
2008.03.15
|
Prawie 400 osób uczestniczyło w sobotniej
uroczystości kończącej sztokholmskie obchody 40 rocznicy wydarzeń
marcowych 1968 roku. Zorganizowano ją w salach Ratusza Sztokholmskiego
- tych samych, w których odbywają się coroczne bankiety ku czci
laureatów nagrody Nobla.
Podczas uroczystości koncertowali m.in. mieszkający w Szwecji polscy
muzycy. Wystąpiło dwóch skrzypków: emigrant z 1968 r. Henryk Kowalski,
obecnie profesor Królewskiego Konserwatorium w Sztokholmie i
Uniwersytetu Indiana w USA, oraz jego urodzony już w Szwecji syn Leo
Kowalski, a także znany w tym kraju pianista Jacob Moskowicz, również
marcowy emigrant.
Poruszającym momentem było przekazanie do zbiorów tworzonego w
Warszawie Muzeum Historii Żydów Polskich listu, wysłanego w 1941 r. z
warszawskiego getta przez rodziców do wywiezionego na Syberię syna.
Był to ostatni od nich znak życia. Wkrótce oboje zginęli w obozie
zagłady. Adresat, muzyk Leo Spir, powrócił po wojnie do Polski
przywożąc pismo. Gdy po wydarzeniach marcowych musiał emigrować,
wybrał Szwecję na swoją nową ojczyznę, tak jak prawie 3 tys. innych
polskich Żydów. Tu pracował jako koncertmistrz orkiestry Opery
Królewskiej w Sztokholmie. Zmarł przed dwoma laty, pozostawiając córce
list od dziadków oraz zabraną z Warszawy na pamiątkę przedwojenną
książkę telefoniczną.
Honorowymi uczestnikami uroczystości byli m.in. burmistrz Sztokholmu
Bo Bladholm, szwedzki minister szkolnictwa wyższego i badań naukowych
Lars Leijonborg, a ze strony polskiej pełnomocnik ministra spraw
zagranicznych ds. stosunków polsko-żydowskich ambasador Maciej
Kozłowski. Udział w niej wzięli też ambasadorowie wielu państw
europejskich oraz USA, Izraela i Kanady.
W swym wystąpieniu Lars Leijonborg mówił m.in. o bogactwie wiedzy i
zawodowych umiejętności, jakie przywieźli z sobą do Szwecji marcowi
emigranci.
Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski w odczytanym przez posła Jerzego
Fedorowicza liście do uczestników spotkania zauważył, że marzec '68
stał się początkiem "myślenia wspólnego", które po latach doprowadziło
do upadku systemu komunistycznego.
Podczas uroczystości ambasador RP w Sztokholmie Michał Czyż udekorował
dwie osoby nadanymi przez polskiego prezydenta Krzyżami Kawalerskimi
Orderu Zasługi RP. Gabriela Bromberg otrzymała go za wieloletnie
propagowanie dialogu polsko-żydowskiego oraz za przybliżenie tysiącom
młodych Szwedów problematyki holokaustu poprzez organizację wyjazdów
do Auschwitz i do Polski. Jacke Jakubowski odznaczony został za
promowanie dialogu polsko- żydowskiego na łamach sztokholmskiego pisma
"Judisk Kronika" (Kronika Żydowska), którego jest wydawcą i redaktorem
naczelnym, oraz za działania na rzecz budowy w Warszawie Muzeum
Historii Żydów Polskich.
Inicjatywa obchodów wyszła od Międzynarodowego Forum Kultury
(Internationellt Kulturforum), szwedzkiej organizacji kierowanej od
1980 roku przez Leo Leszka Kantora, również emigranta marcowego.
Organizacja ta, wyróżniona prestiżowymi nagrodami, występuje przeciwko
wszelkim formom rasizmu, łamaniu praw człowieka, ksenofobii i
przesądom dzielącym ludzi.
Współorganizatorami i sponsorami obchodów były miasto Sztokholm,
ambasada RP, Instytut Adama Mickiewicza, Instytut Polski w Sztokholmie
oraz Uniwersytet Uppsalski.
|
Michał Haykowski
PAP 2008.03.15
|
|
|
|
|
|
