Odwiedzin 39961832
Dziś 1212
Poniedziałek 2 marca 2026

 
 

Co nowego w "Actach..." numer 5?

 
 

Tekst: Michał Haykowski

2/1997
 

Ukazał się kolejny, piąty już numer, szwedzko polskiego pisma naukowego "Acta Sueco - Polonica" wydawanego w Uppsali. Pismo jest w zasadzie dwujęzyczne. Główne artykuły zamieszczane w nim publikowane są w języku szwedzkim ze streszczeniami po polsku lub co rzadziej się zdarza w języku polskim ze szwedzkimi streszczeniami. Pojawiają się też w nim teksty po angielsku co umożliwia ich lekturę po obu stronach Bałtyku.

W najnowszym numerze zwraca uwagę artykuł pióra docenta Andrzeja Nilsa Uggli pt. "Wisława Szymborska i Sverige" czyli "Wisława Szymborska w Szwecji" a ponieważ jest to pierwsza część większej pracy podtytuł brzmi w polskim tłumaczeniu "Przed Nagrodą Nobla". Szymborskiej poświęcona jest też kolejna pozycja w piśmie, zawierająca odpowiedzi na ankietę dotyczącą twórczości poetki. Ankietę przygotował dr Michał Bron Jr., kierujący działem literatury słowiańskiej w Bibliotece Noblowskiej.

Bardzo ciekawy jest kolejny artykuł autorstwa dr Elżbiety Szwejkowskiej-Olsson "Symbolika orła w polskiej i szwedzkiej tradycji kulturowej". Okazuje się, że w świadomości szwedzkiej Orzeł Biały związany jest z Polską. W heraldyce przede wszystkim z postacią Katarzyny Jagiellonki. W prasie szwedzkiej np. motyw ten tradycyjnie pojawiał się w okresie polskich powstań narodowych, po odrodzeniu Państwa Polskiego, czy też w czasach dramatycznych wydarzeń rozgrywających się w Polsce. Natomiast Orzeł Czarny kojarzył się z Rosją agresywną zarówno wobec Szwecji jak i Polski.

Również warty przeczytania jest interesujący artykuł Per Backmana "Bugislev - pomorskie imię na Olandii." Autor przypomina istnienie na tej wyspie legendy o miejscowym królu, noszącym takie słowiańskie imię. Wydaje się jednak iż należy utożsamiać owego Bugisleva z księciem słupskim Bogusławen IX, który być może przez pewien czas panował nad miejscowym grodem Backaborg obecnie zwanym Gråborg. Działo się to w XV wieku.

Włodzimierz Gruszczyński i Lennart Larsson roztrząsają m.in. problem autorstwa oraz zawartości pierwszego znanego słownika, zawierającego odpowiadające sobie wyrazy szwedzkie i polskie. Opublikowano go w Rydze w 1705 a jego autorem był prawdopodobnie łotewski pastor Liborius Depkin. Wiele jednak wskazuje na to iż czerpał on wzory do swej pracy z wcześniejszych słowników, które jednak nie zachowały się do naszych czasów.

Wiele miejsca w najnowszym numerze "Act.." poświęcono naukowemu spotkaniu polsko - szwedzkiemu jakie odbyło się w czerwcu ub.r. w warszawskim Instytucie Badań Literackich PAN. Tematem był "Strindberg i jego epoka". Podczas owego kolokwium zastanawiano się m.in. nad projektem wydania w języku polskim wszystkich dzieł szwedzkiego pisarza, którego dzieła sceniczne od kilkudziesięciu lat są w repertuarze polskich teatrów.

Wśród kilku jeszcze prac umieszczonych w tym numerze pisma warto zwrócić uwagę na tłumaczenie z języka polskiego fragmentu pamiętników Juliana Ursyna Niemcewicza. Fragment ten dotyczy jego pobytu w Szwecji razem z Tadeuszem Kościuszką od grudnia 1796 do maja 1797. Przekładu dokonał prof. Lennart Kjellberg. Ale przecież nie chodzi tu wyłącznie o przekład. Tekst Niemcewicza jest znany i często cytowany. Zawiera on natomiast wiele pomyłek, powoduje też nieporozumienia wynikające z faktu iż autor pamiętników nie znając Szwecji nie znał też pozycji i roli poszczególnych miejscowych osób, które spotykał wraz z Kościuszką itp. Ponadto mylił we wspomnieniach obce sobie szwedzkie nazwy. Profesor Kjellberg rozszyfrował większość z tych opisywanych przez Niemcewicza szwedzkich postaci, prostuje też mylne informacje dotyczące kraju, zwyczajów itp. Przygotowane przez niego tłumaczenie wraz z komentarzem i przypisami ukazuje się w 200 - lecie pobytu Tadeusza Kościuszki w Szwecji.

Jak zwykle w "Actach" jest dział recenzji poświęcony lekturom związanym z szeroko rozumianą problematyką polsko - szwedzką oraz "Kronika", w której odnotowuje się naukowe wydarzenia mogące interesować czytelników pisma. Wśród nich np. informacja o nadaniu tytułów doktora honoris causa (po szwedzku tytuł ten brzmi - hedersdoktor) Uniwersytetu Gdańskiego prof. Edmundowi Cieślakowi oraz profesorowi Uniwersytetu Linköping, Svenowi Erlanderowi.

Na koniec zapowiedź zawartości kolejnego, numeru "Act...", a w nim m.in. przygotowywane przez Arthura Sehna omówienie raportów z Warszawy szwedzkich attache wojskowych.
 

Michał Haykowski
Polonia (2/1997)


 






Pracą firmy polskiej A1 budowlana (Sztokholm Sollentuna)
Praca w budownictwie (Stockholm )
Obsluga klienta-biuro Meca/warsztat (Gnesta)
Praca (Stockholm)
LAKIERNIK samochodowy/pomocnik lakiernika sam. (TÄBY)
factory (Stockholm)
Hydraulik (Jordbro )
Praca w firmie sprzątajacej (Eslöv)
Więcej





Nowe szwedzkie słowa 2025 - nyord
Szwecjoblog - blog o Szwecji
Advents mossa – mech adwentowy.
Agnes na szwedzkiej ziemi
Härkeberga kaplansgård
Agnes na szwedzkiej ziemi
Czarnogóra latem
Agnes na szwedzkiej ziemi
Nowe szwedzkie słowa 2024 - nyord
Szwecjoblog - blog o Szwecji
Koncert muzyki polskiej w Göteborgu
Smaki życia na obczyźnie
25 lat Chorus Polonicus Gotheborgensis
Smaki życia na obczyźnie


Odwiedza nas 7 gości
oraz 0 użytkowników.


Szwecja. Zmiana trendu. Coraz wiecej Polaków wyjezdza | TVN24 Biznes
Cła Donalda Trumpa . Szwedzki producent zmuszony do zwolnień - PolsatNews.pl
Szwecja. Dane o strzelaninach. Pierwszy miesiąc bez ofiar śmiertelnych od 8 lat - PolsatNews.pl
Szwedzki „wstyd przed lataniem” napędza renesans podróży koleją
Katarzyna Tubylewicz: W Sztokholmie to, gdzie mieszkasz, zaskakująco dużo mówi o tym, kim jesteś










© Copyright 2000-2026 PoloniaInfoNa górę strony