Odwiedzin 34917374
Dziś 3392
Poniedziałek 23 maja 2022

 
 

Mędrkujący baca spod samiutkich Tater w Sztokholmie

 
 

Tekst: Anna Nagorna

2015.02.25
 


Fot. Krzysztof "Marian" Marianiuk

W niedzielę 15 lutego w sztokholmskim Boulevardsteatern mieliśmy okazję zobaczyć przedstawienie „Filozofia po góralsku” księdza Tischnera. Organizatorem tego kulturalnego wydarzenia była oczywiście Agencja Pol-Art, która w ostatnich latach stała się rozpoznawalnym i bardzo prężnym inicjatorem polskich teatralnych „eventów” w Sztokholmie.

Muszę przyznać, że panie z Agencji Pol-Art trafiają w dziesiątkę z każdym przedstawieniem. Wybory padają z reguły na repertuar lekki, lecz teksty i aktorstwo są zawsze z najwyższej półki komediowej, w wydaniu świetnych polskich teatrów.




Filozofia po góralsku - fotoreportaż
Fot. Krzysztof "Marian" Marianiuk. Ponad 30 zdjęć!




Tematyka przedstawienia według tekstów filozofa (księdza) Tischnera różniła się jednak od dotychczasowych. „Filozofia po góralsku” jest radosna, okraszona nawet grubszym dowcipem, zaczerpniętym z ludowości góralszczyzny, lekko przyswajalna. Pod lekkością ukrywa jednak głębsze sensy, zarówno filozoficzne, jak i transcendentalne. Bo koniec końców mówi o docieraniu myślą do Boga w radościach i smutkach dnia powszedniego. Tu akurat dnia powszedniego Górali. Taki jest duch góralskiej gawędy filozoficznej Tischnera.


Fot. Krzysztof "Marian" Marianiuk

Opracowań teatralnych tych tekstów było kilka. Przedstawienie, które mieliśmy przyjemność oglądać w Sztokholmie w reżyserii Wiesława Komasy i Ireny Jun, doskonale tego ducha oddaje. Komasa i Jun są jednocześnie aktorami. Grają starą góralską parę, dziada i babę, bacę i gaździnę, stare zgrane małżeństwo, przekomarzające się, zażywne.

Księdza Tischnera nie trzeba przedstawiać, dużo się o nim mówiło za życia i po śmierci. On sam też opowiadał o swojej filozofii, o wychodzeniu do człowieka, o roli księdza. Mnie zawsze uderzało, że najpierw podkreślał swoje człowieczeństwo. Pisał, najpierw jestem człowiekiem, później filozofem, a na końcu księdzem. Można by dodać - a jesce na ostatku górolem - parafrazując język „Filozofii po góralsku”.


Fot. Krzysztof "Marian" Marianiuk

Przedstawienie Jun i Komasy jest właśnie takie. Ludzkie, filozoficzne, dotykające w kilku miejscach w sposób muzyczny i poetyczny transcendencji. Baca Wawrzek Chowaniec z Łopusznej to alter ego Tischnera. Mądry doświadczeniem i mędrkujący nad życiem, oglądający różne strony egzystencji poprzez greckie doktryny filozoficzne od presokratyjskich do Platona i Arystotelesa.

Tischner ustami bacy układa swoistą baśń góralską, gdzie Tales to Stasek Nędza z Pardałowki, Sokrates to Jędruś Kudasik z babą swoją Ksantypą, co wziął się do naprawiania rozumu. Anegdoty z życia baców, ich mędrkowanie ilustruje całą myśl klasycznej greckiej filozofii. I odwrotnie. W przedstawieniu myśl ta opowiedziana jest teatralnie, miejscami odegrana. Na przykład Platońska metafora jaskini przeniesiona u Komasy/Jun do tatrzańskiej jaskini, odegrana została jako teatr cieni.


Fot. Krzysztof "Marian" Marianiuk

Przedstawienie ciepłe, ludzkie dzięki świetnej kreacji Komasy i Jun. Prosta scenografia oddaje słowu pole do popisu. Bo słowo też jest tu bohaterem. Słowo dowcipne, mądre i gwarowe. Ogromne drewniane wrota góralskiej chaty to jedyny, dominujący element scenografii. Jak powiedziała przedstawicielka PolArt-u Joanna Janasz w prezentacji przedstawienia: „oryginalna kopia z Muzeum Góralszczyzny w Zakopanem”.

Inne drobne elementy scenografii to góralskie sksypecki w tle, kilka nawiązań do góralskiej cepeliady, jurna para młodych górali odtańcowująca ludowy taniec, drewniane koło z wyrżniętym na zrębie napisem „Pamiątka z Zakopanego”, biały Miś, z jakim większość z nas ma zdjęcie pamiątkowe spod samiutkich Tater.


Fot. Krzysztof "Marian" Marianiuk

Biały Miś, zapowiedziany przez panią Joannę jako sztokholmska niespodzianka przedstawienia, został uroczo odegrany. Dopiero przy owacjach Miś zdjął swój wielki, biały łeb i pod nim większość z nas rozpoznała ekscentrycznego przedstawiciela vintage generation, lokalnego dandy teatralnego, Piotra Owsianego.

Czytałam w którejś z warszawskich recenzji z przedstawienia Jun i Komasy, że ta góralska muzyka czy cepeliowskie gadżety, Biały Miś, oscypek, którym gaździna częstuje publiczność, to niepotrzebne elementy, jakby twórcy nie chcieli zawierzyć nośności samego tekstu Tischnera. Ja uważam, że to właśnie te drobne atrybuty potęgują ludzki, antropologiczny wymiar przedstawienia, a nawet teatru jako dialogu. Czyli tych myśli, którymi przesycona jest filozofia Tischnera.

Świetny teatr, bardzo ciepły wybór na zimowy, sztokholmski wieczór.
 

Anna Nagorna
PoloniaInfo (2015.02.25)



 






Glazurnik (Täby)
Sprzątanie (Stockholm)
Szukam 2 pracowników do kostki brukowej (Norsborg )
Praca dla Kafelkarza Göteborg (Goteborg)
Brukarz!! Praca od zaraz! (Skåna)
Montowanie markiz, zaluzji itp (Huddinge)
Firma sprzatajaca (Stockholms län )
2 osoby do sprzątania na Gotland (Gotland)
Więcej





Kastellholmen.
Agnes na szwedzkiej ziemi
Nowy Staw – podróż w przeszłość.
Agnes na szwedzkiej ziemi
4 najpiękniejsze miejsca z kwitnącymi wiśniami w Sztokholmie.
Agnes na szwedzkiej ziemi
'Białe zęby' Zadie Smith - recenzja
Polska Mama Za Granicą
O Szwecji z Waszej perspektywy: Śladami Astrid
Szwecjoblog - blog o Szwecji
Nauczanie języka ojczystego w Szwecji - historia przedmiotu, dane, nauczyciele
Polska Mama Za Granicą
Herman Lindqvist "Przez Bałtyk"
Szwecjoblog - blog o Szwecji


Odwiedza nas 49 gości
oraz 0 użytkowników.


2022-02-05 Polski Stand-up w Sztokholmie: Bartosz Zalewski & Arkadiusz Jaksa https://t.co/GPhwkkIKLz
Wszystkie szczepionki przeciwko Covid-19 są bezpieczne i dokładnie przetestowane https://t.co/E5sUOUcFxS
Wszyscy, którzy ukończyli 18 lat, otrzymają propozycję szczepionki przeciwko COVID-19. https://t.co/wfDf3ZvTwb
2020-02-16 All Inclusive - przedstawienie teatralne https://t.co/ab0UqTsjrU
2020-02-16 All Inclusive - przedstawienie teatralne https://t.co/aqbzjleF5Z
Wiecej
Nie ma kozaka nad Polaka- niesamowite
Szwedzki „wstyd przed lataniem” napędza renesans podróży koleją
Katarzyna Tubylewicz: W Sztokholmie to, gdzie mieszkasz, zaskakująco dużo mówi o tym, kim jesteś
Migracja przemebluje Szwecję. Rosną notowania skrajnej prawicy
Szwedka, która wybrała Szczecin - Zaczęłam odczuwać, że to już nie jest mój kraj
Emigracja dała mi siłę i niezależność myślenia










© Copyright 2000-2022 PoloniaInfoNa górę strony