Odwiedzin 30069496
Dziś 2568
Wtorek 21 maja 2019

 
 

"Du" czy może "Ni"

 
 

Tekst: Justyna Nawrocka

4/2008
 

Jedną z większych różnic kulturowych między Polską a Szwecją jest sposób w jaki zwracamy się do innych osób. W Polsce nauczeni jesteśmy do zwracania się do siebie na pan/pani. Jest to głęboko u nas zakorzenione w umysłach i sposobie zachowania. W Szwecji natomiast słyszy się tylko „Du”. Dlaczego?

Jak w Szwecji zwracać się do ludzi których nie znamy, lub do ludzi którym chcemy pokazać nasz szacunek, lub być po prostu grzecznym? Nie ma na to pytanie prostej odpowiedzi. Dla obcokrajowców może się to wydawać bardzo zagadkowe. Zwrot „ni” nigdy nie był w Szwecji w ten sam sposób oczywistym zwrotem jak we francuskim „vous” czy niemieckim „Sie”.

Aż do lat sześćdziesiątych dziewiętnastego wieku w Szwecji obowiązywało, podobnie jak w innych krajach Europy, zwracanie się do innych z tytułem na przykład: panie komisarzu, panie inżynierze, panie profesorze itd. Kobiety natomiast często przybierały tytuł po swoim mężu: pani profesorowa, doktorowa, inżynierowa. Jeśli jednak ktoś nie znał osoby z którą rozmawiał to mówił na przykład: Vill damen ha den här platsen? Vill min herre prova en storlek större? Önskar frun/fröken något mera?

Zwrot „ni” był bardzo długo używany, ale tylko z góry na dół to znaczy przez osoby, które miały wyższą pozycję społeczną niż osoba zwracająca się.

Mieszkańcy Dalarna byli wyjątkiem. Byli oni znani z przechodzenia od razu „do rzeczy” a nawet aby mówić na ty osobom z wyższej jak i z niższej klasy społecznej. Jest nawet znana opowieść o młodym królewiczu, który akurat odwiedzał tę krainę. Postanowił on skorzystać z okazji i spytał przechodzącego rolnika, czy naprawdę ludzie w Dalarna zwracają się do wszystkich na ty. „Zgadza sie”, odpowiedział rolnik, „mówimy na ty do wszystkich, oprócz Ciebie i twojego ojca”.

W latach 1967 – 1968 odbyła się w Szwecji reforma, która została nazwana „du-reform”. Polegała ona na tym, że bez względu na pozycję społeczną, wykształcenie czy wiek wszyscy zaczęli mówić do siebie na ty. Rewolucję zainicjował ówczesny główny dyrektor w Zarządzie medycyny Bror Rexed (1914-2002), który zdecydował, by w dziedzinie medycyny, w jej zarządzie, szpitalach itd. wszyscy zwracali się do siebie na ty. Niedługo po tym dziennikarze w radiu i telewizji zaczęli mówić do premiera oraz innych ministrów ”ty” a władze zaczęły pisać „ty” w broszurach i informacjach do społeczeństwa.

„Du-reformen” była w Szwecji pożądana przez wszystkich i szybko rozprzestrzeniła się na wszystkie klasy społeczne. Reforma postrzegana była za modernizację i uproszczenie języka, a oprócz tego stała się wyrazem ówczesnego równouprawnienia. Od tego czasu nie potrzebne było już dowiadywanie się i pamiętanie o czyimś tytule i wszystkich zawiłych regułach aby „uczynić honory”, nikt nie mógł poczuć się urażony. Rozwiązano także problem kto powinien zacząć taką reformę? Najstarszy, ten z wyższą pozycją społeczną, czy może ktoś jeszcze inny? Powszechne mówienie sobie na ty było uważane jako pewnego rodzaju wyzwolenie.

Polakom nauczonym do zwracania się do nieznanych im bliżej osób na pan/pani po przyjeździe do Szwecji trudno jest nagle zmienić swoje przyzwyczajenia. To jest oczywiście zrozumiałe i wymaga czasu. Jednak czując się w takiej sytuacji skrępowanym zawsze można znaleźć wyjście i użyć znanych omówień na przykład: Ska det betalas kontant eller med kort?
 

Justyna Nawrocka
PL Magazyn (4/2008)


 






Dorywcza praca przy sprzataniu (Göteborg)
Praca MALARSZ - KOSTKI BRUKOWEJ- STOLARZ (STOCKHOLM )
Sprzątanie (Stockholm)
Dam prace , (Tanumshede)
Dam prace (Malmö)
Budowlańce na umowę (Göteborg)
Stolarz budowlany/wykonczeniowy (Ballingslöv)
Sprzątanie (Stockholm)
Więcej





Macedonia praktycznie czyli co gdzie i jak.
Agnes na szwedzkiej ziemi
Barcelona - Dzień 3 - Wzgórze Montjuïc
Gabi & the new direction
Szwedzkie przysmaki – zestawienie.
Agnes na szwedzkiej ziemi
Made in Sweden - 60 słów, które ukształtowały naród
Szwecjoblog - blog o Szwecji
Wycieczka do Girony
Gabi & the new direction
Dom pustynny w ogrodach Schönbrunn
Gabi & the new direction
EU-kortet (EKUZ) w Szwecji.
Agnes na szwedzkiej ziemi
Dni Polskie w Skansenie (2019.05.19)
Beksińscy. Album Wideofoniczny - pokaz filmu (2019.05.28)
 
Jachting - prezentacja albumu poświęconego tradycji marynistycznej XIX wieku (2019.05.16 - 2019.05.31)
Papież Wolności - wystawa poświęcona działalności międzynarodowej papieża Jana Pawła II (2019.05.14 - 2019.05.31)


Odwiedza nas 51 gości
oraz 5 użytkowników.


2019-05-16 Jachting - wernisaż wystawy https://t.co/m4pRgRzNp8
2019-05-28 Beksińscy. Album Wideofoniczny - pokaz filmu https://t.co/SNJIz3JTfe
2019-05-14 Papież Wolności - wernisaż wystawy poświęconej działalności międzynarodowej papieża Jana Pawła II https://t.co/fYlmyP2QSK
2019-05-10 Skattkammare - wernisaż wystawy fotografii Andrzeja Markiewicza https://t.co/i9J8KcfR4C
2019-05-19 Dni Polskie w Skansenie https://t.co/ZKaQP2PwLP
Wiecej
Huawei
Polak dopuscil sie sodomii
Szwedzki „wstyd przed lataniem” napędza renesans podróży koleją
Katarzyna Tubylewicz: W Sztokholmie to, gdzie mieszkasz, zaskakująco dużo mówi o tym, kim jesteś
Migracja przemebluje Szwecję. Rosną notowania skrajnej prawicy
Szwedka, która wybrała Szczecin - Zaczęłam odczuwać, że to już nie jest mój kraj
Emigracja dała mi siłę i niezależność myślenia
Przygoda z ogrodnikiem - spektakl teatralny
Więcej










© Copyright 2000-2019 PoloniaInfoNa górę strony